Przejdź do głównej zawartości Przejdź do stopki

Praca zdalna nie przyniosła firmom znaczących oszczędności

Przymysław Błaszkiwicz, Senior Associate w Dziale Powierzchni Biurowych w Colliers.

Pomimo faktu, że niemal wszyscy europejscy pracownicy biurowi pracowali w zeszłym roku z domu, puste stanowiska pracy nie doprowadziły do zmniejszenia wydatków, które firmy musiałyby ponieść w przypadku pełnego obłożenia biura. Średnie koszty biurowe w przeliczeniu na etat spadły jedynie o 2% i wyniosły 9 468 EUR – wynika z raportu „Occupier Cost Index (OCI)[1] opublikowanego przez Colliers.

Pobierz raport

Znaczenie zarządzania nieruchomościami i wykorzystania powierzchni biurowej stało się przedmiotem wielu dyskusji podczas pandemii COVID-19.

— Środowisko pracy zostało dostosowane do nowej, pandemicznej rzeczywistości poprzez drobne zmiany, ale większe inwestycje zostały odłożone do momentu lepszego zrozumienia roli biura po pandemii — mówi Denise Hoogendoorn, współautorka raportu, Dyrektor Działu Facility Management w Colliers w Holandii.

Aby dostosować się do aktualnej sytuacji pandemicznej, w której wskaźnik obłożenia biur był zdecydowanie niższy, zmodyfikowane zostały pewne usługi świadczone w biurach. Niektórych istniejących umów nie można było jednak zmienić.

— Zrezygnowano jedynie z kosztów zmiennych, takich jak obsługa spotkań. Jednak te nakłady zostały częściowo zastąpione wyższymi kosztami poniesionymi w związku z utworzeniem domowych miejsc pracy lub dodatkowym sprzątaniem biura. Świadczy to o nieelastyczności niektórych umów z zakresu facility management — podkreśla Hoogendoorn.

W Bułgarii najtaniej

Podobnie jak w poprzednich latach Bułgaria pozostaje najtańszym europejskim krajem pod względem pracy w pełnym wymiarze godzin. Wynika to z najniższych czynszów i kosztów pracy spośród wszystkich krajów w Europie, co sprawia, że wydatki firm wynoszą zaledwie 2 689 EUR na etat. Drugie miejsce na liście najbardziej ekonomicznych krajów zajmuje Chorwacja. Tutaj firmy wydają 4 037 EUR na koszty biurowe na etat. Podium zamykają Węgry z kwotą 4 162 EUR w przeliczeniu na etat. Warto jednak zaznaczyć, że ogólne koszty pracy w Europie Wschodniej rosną od kilku lat.

Szwajcaria najdroższym krajem

Najdroższym krajem w Europie jest Szwajcaria, która dodatkowo zwiększyła koszty biurowe w przeliczeniu na etat w stosunku do najbliższych konkurentów – Norwegii i Szwecji. W ubiegłym roku wzrosły one o 2%, do 18 713 EUR na etat. Koszty w Norwegii i Szwecji z kolei spadły – odpowiednio o 7%, do 16 645 EUR na etat i o 5%, do 16 231 EUR na etat.

Spadek odnotowała także Polska – o 5% do poziomu 5 019 EUR.

— Oszczędności na rynku polskim nie były znaczące, jednak w porównaniu z innymi krajami europejskimi wydają się dość duże. Składa się na nie kilka czynników. Po pierwsze części firm udało się uzyskać od właścicieli budynków niewielkie ulgi czynszowe w bieżących umowach. Zostały też obcięte wydatki na różne usługi świadczone pracownikom – owoce, wydarzenia integracyjne, maszyny wendingowe itd. Wskutek mniejszego obłożenia biur spadło także zużycie materiałów biurowych, a na wszystkie wymienione oszczędności nałożyły się również czynniki obiektywne, jak globalnie odczuwane kłopoty z pozyskaniem sprzętu elektronicznego, co odłożyło w czasie np. poważne wydatki związane z wymianą komputerów dla pracowników — mówi Przymysław Błaszkiewicz, Senior Associate w Dziale Powierzchni Biurowych w Colliers.

Flexy na przyszłość

— Przeprowadzona przez nas analiza pokazała, że większość firm musiała ponosić koszty operacyjne i wydatki na utrzymanie nieruchomości, mimo że podczas lockdownów budynki w całej Europie stały puste. Mimo że wszyscy dostrzegliśmy możliwość racjonalizacji portfeli nieruchomości w odpowiedzi na nowy hybrydowy model pracy i niższy poziom obłożenia budynków, w rzeczywistości jednak istniejące struktury najmu uniemożliwiają krótkoterminowe dostosowanie portfela. Potwierdza to jedynie 1-proc. spadek kosztów zatrudnienia na jednego pełnoetatowego pracownika w Wielkiej Brytanii. W przyszłości strategie dotyczące nieruchomości będą polegać na lepszym wykorzystaniu zredukowanej przestrzeni, powierzchni typu flex i środowisk coworkingowych -  wszystkie te czynniki zostaną uwzględnione w naszych przyszłych raportach Occupier Cost Index — mówi Nicholas Marsh, Dyrektor Działu Doradztwa w z zakresie Facility Management w regionie EMEA w Colliers.

W raporcie Colliers wszystkie koszty biurowe zostały porównane w oparciu o europejską normę EN 15221, która obejmuje cztery kategorie:

  • Budynek i infrastruktura - usługi i środki na zagospodarowanie powierzchni. Obejmuje czynsz, koszty remontów i dostosowania środowiska pracy, meble, podatki, konserwację, sprzątanie i energię.
  • Ludzie i organizacja - usługi mające na celu stworzenie i utrzymanie bezpiecznego i komfortowego środowiska pracy. Należą do nich: catering, zarządzanie dokumentami, materiały biurowe, recepcja i ochrona.
  • Technologie informacyjno-komunikacyjne (ICT) - usługi i produkty zapewniające pracownikom wszystkie niezbędne zasoby (cyfrowe i inne) do wykonywania swojej pracy. Obejmuje to usługi łączności, szkolenia, sprzęt i oprogramowanie.
  • Zarządzanie - obejmuje strategiczne i taktyczne zarządzanie udogodnieniami. Obejmuje również funkcje pomocnicze, takie jak punkty obsługi i zaopatrzenie.
Pobierz raport

[1] OCI określa koszty biura w przeliczeniu na ekwiwalent pełnego czasu pracy dla 29 krajów w oparciu europejską normę zarządzania EN15221-4. Analizie poddano 3 990 budynków, 26,1 mln mkw. powierzchni biurowej i 1,96 mln etatów.


Related Experts

Przemyslaw Blaszkiewicz

Senior Associate

Warszawa

Przemek started his career with Colliers International Poland in 2004. He took part in more than 400 valuations prepared by Colliers valuation department. Currently he is a Deputy Head of the department and he is responsible for business development and supporting everyday operations of the department. 
 
Przemek obtained the polish valuation license (no. 4997) and RICS membership.

Since 2015 he is a member of Office Landlord Representation Department. He is responsible for commercialization of office projects including consultancy services connected with long term property operation plans of the owner in context of exit strategy for particular investments.

Pokaż eksperta