Ga naar de hoofdinhoud Ga naar voettekst

Strategische verkoop van kerken

Download het rapport
alt=""
De coronacrisis heeft nu ook verregaande impact op parochies en kerkgemeenten in Nederland. Door dalende inkomsten verslechtert de financiële situatie in rap tempo en worden zij steeds vaker gedwongen om één of meerdere kerken te verkopen. In de laatste vier jaar zijn al ongeveer 400 gebedshuizen verkocht en dat aantal loopt de komende jaren snel op.

Terugvallende inkomsten kerken
Het zijn vooral de Rooms-Katholieke kerken die te koop komen. Het bezoekersaantal daalt hier al jaren hard en daarnaast zijn de inkomsten uit collecten, huwelijken en andere evenementen na de corona-uitbraak voor een groot deel weggevallen. De Actie Kerkbalans die traditioneel in januari via een huis-aan-huiscollecte plaatsvindt, werd dit jaar door de lockdown veel meer online gehouden. Het is de vraag of dat dezelfde opbrengst oplevert.

Een kerk voor een half miljoen
De verkoopopbrengst van een kerk loopt sterk uiteen en is voor een groot deel afhankelijk van de locatie van het gebouw. De gemiddelde verkoopprijs ligt op ongeveer 500.000 euro en dat is 923 euro per vierkante meter. In krimpregio’s betalen kopers veel minder en hebben zij er maar 542 euro per vierkante meter voor over. In de gebieden met een bevolkingsgroei boven de 5% is dat bedrag ruim twee keer zo veel: 1.193 euro. 

De Baptistenkerk Haarlem wisselde in 2018 voor 2,1 miljoen euro van eigenaar en is daarmee de duurste kerk van het land. De koper betaalde 2.589 euro per vierkante meter. Het kerkgebouw kreeg een nieuw leven als evenementenlocatie. De goedkoopste kerk is de Evangelisch Lutherse Kerk in Stadskanaal en leverde 35.000 euro op oftewel maar 61 euro per vierkante meter. Dit gebouw is getransformeerd in woningen.

“Het is een goede ontwikkeling dat overtollige kerken worden verkocht en getransformeerd,” zegt Eric Annaert, hoofd maatschappelijk vastgoed. “Alleen kunnen parochies en kerkgemeenten er vaak veel meer uithalen. Nu gaat het vaak om een eenmalige opbrengst met beperkt effect op de structurele verlaging van de onderhoudskosten, terwijl het zo’n emotioneel beladen beslissing is.”

Op zoek naar inkomsten
Het is voor parochies en kerkgemeenten belangrijk om te zoeken naar doorlopende inkomsten waarmee zij hun strategisch belangrijke kerken kunnen onderhouden. Een voorbeeld is de Pax Christikerk in Den Haag. Daar is de grond naast de kerk verkocht aan een vastgoedontwikkelaar die op deze plek een appartementencomplex heeft gebouwd. Van deze opbrengsten is vervolgens het kerkgebouw gerenoveerd. Ook is er een sociaal centrum ingericht dat omwonenden, andere geloofsgemeenschappen en organisaties van de kerk kunnen huren om samen te komen. 

“Het was een slimme zet om deze grond te verkopen en een deel van het gebouw te verhuren”, zegt Annaert. “Nog beter zou het zijn om de grond in erfpacht uit geven en een aantal appartementen zelf te kopen. Op die manier ontstaat een duurzame inkomstenbron en kan zo veel mogelijk religieus erfgoed worden behouden voor Nederland.”

alt=""

Strategische verkoop van kerken

Download het rapport
Related Experts

Eric Annaert

Directeur Maatschappelijk Vastgoed

Amsterdam

Ik ben, samen met mijn opdrachtgever, altijd gericht op een langjarige relatie en het creeeren van toegevoegde waarde in het proces. Altijd alert op kansen om in gezamenlijkheid te komen tot de beste oplossing voor de klant. Met sommige klanten onderhoud ik al een heel lange zakelijke relatie. Mijn werk is gebaseerd op vertrouwen. Kennis en kunde zijn voor mij vanzelfsprekend. 

View expert

Madeline Buijs

Chief Economist & Head of Research

Amsterdam

Madeline werkt sinds januari 2022 als Chief Economist en Head of Research bij Colliers. Madeline geeft leiding aan de researchafdeling die onderzoek doet naar de verschillende vastgoedmarkten en de trends en ontwikkelingen hierin. Belangrijke onderwerpen zijn de maatschappelijke relevantie van de vastgoedmarkt, verduurzaming en het gebruik van data. De ontwikkelingen op de woningmarkt hebben haar speciale aandacht.

Hiervoor was Madeline werkzaam als senior sectoreconoom Bouw en Vastgoed bij ABN AMRO waar zij de afgelopen 9 jaar de visie van ABN AMRO op de economische ontwikkelingen in deze twee sectoren formuleerde. Dit deed ze door het schrijven van publicaties, geven van presentaties en mediaoptredens. Daarvoor werkte Madeline als econoom en projectleider bij de Autoriteit Consument en Markt (ACM).

View expert