Ga naar de hoofdinhoud Ga naar voettekst

Neem Hongkong of New York als voorbeeld

hoge gebouwen in rotterdam

Vorige week informeerde Minister Ollongren de Tweede Kamer over de Staat van de Woningmarkt. Een jaarlijks fenomeen waar in 69 pagina’s wordt uitgelegd hoe de woningmarkt ervoor staat. Het had dit keer wat mij betreft op één pagina gekund met alleen het woord 'bedroevend' erop. Laten we eerlijk zijn, een woningtekort van 331.000 woningen, waarvan we weten dat dit in 2025 uitkomt op 419.000 is niet iets om over naar huis te schrijven. En zeker niet in 69 pagina’s. Dit woningtekort is nagenoeg gelijk aan de gemeente Den Haag (263.681 woningen) en Utrecht (157.751 woningen) bij elkaar!

Je zou toch verwachten dat in het verhaal een actieplan of noodplan was opgenomen om dit tekort terug te dringen. Niets is minder waar. Er wordt hooguit geconstateerd dat het Rijk meer regie moet pakken, omdat dit nou eenmaal zo in de Grondwet staat.

Symptoombestrijding
Dat er geen actieplan is, zegt uiteraard niets over wat het Rijk wel doet om de woningmarkt vlot te trekken. Als ik kijk naar de recente ontwikkelingen gaat het vooral om symptoombestrijding van een veel te krappe woningmarkt en niet om het aanjagen van de bouwproductie. Denk aan de maximalisering van de huurverhogingen in de vrije sector, het voorstel van een cap op de WOZ-waarde in het woningwaarderingsstelsel en een eventueel toch nog aan te nemen huurbevriezing (motie-Kox).

Zowel een huurbevriezing als de WOZ-cap zorgen voor minder inkomsten voor beleggers en woningcorporaties. Inkomsten die ze nu juist hard nodig hebben om nieuwe woningen te bouwen. Daarbij zorgt het aanpassen van woningmarktbeleid altijd voor onzekerheid bij beleggers. Stabiel beleid is één van de belangrijkste fundamenten om te blijven investeren in een lokale woningmarkt zoals Nederland. Het huidige gedraai komt het investeringsklimaat alles behalve ten goede. Het is als monopoly spelen met iemand die tijdens het spel de regels verandert. Een spel met alleen maar verliezers aan het eind.

845.000 nieuwe woningen onbereikbaar
Met dergelijke symptoombestrijding blijft de doelstelling om 845.000 nieuwe woningen bij te bouwen in tien jaar volstrekt onhaalbaar. Zeker omdat we de komende twee jaar niet boven de 55.000 uitkomen. Dit betekent dat er daarna jaarlijks 90.000 woningen bij moeten komen in een land waar bouwlocaties door natuurrestricties (binnenstedelijk bouwen beleid, PFAS, stikstof) en toenemende geluidsrestricties niet voor het oprapen liggen.

De oplossing is uiteraard niet simpel. Ik vrees zelfs dat we moeten accepteren dat we voorlopig een woningtekort houden. Om dit plancapaciteitsprobleem bij de wortel aan te pakken, moet het antwoord komen uit de breedte of de hoogte. Bouwen in een park of groen aan de rand van de stad, lijkt geen verstandige keuze. Het is de afgelopen periode gebleken hoe belangrijk deze plekken zijn. Dus de hoogte in. Lef en ambitie zijn nodig. Extra woningen bovenop bestaande woningcomplexen. Gebouwen slopen waar grootschaligere nieuwbouw voor in de plaats komt. Hogere gebouwen. Laat Hongkong of New York hier als inspiratie voor dienen. Met een dichtheid van 27.378 mensen per vierkante kilometer in Manhattan tegenover 5.362 in Amsterdam kunnen we nog een hoop leren in de verdichting van steden. Het is tijd voor rigoureuze keuzes.


Related Experts

Frank Verwoerd

Head of Research

Amsterdam

Frank is sinds 2018 werkzaam als Head of Research bij Colliers International. Frank geeft leiding aan een team van onderzoekers die primair de taak hebben om de business te ondersteunen met strategische onderbouwing van hun advisering naar de klant. Daarnaast volgt de researchafdeling de verschillende vastgoedmarkten nauwgezet, waardoor niet alleen de belangrijkste trends en ontwikkelingen worden geanalyseerd. Ook vormt deze analyse de basis voor visievorming op deze vastgoedmarkten. Door middel van deze visievorming tracht de researchafdeling dé expert op de toekomst van vastgoed te zijn. Dit uit de researchafdeling ook regelmatig door op een transparante wijze artikelen te publiceren over de vastgoedmarkt. 

Voordat Frank begon als Head of Research was hij werkzaam bij Dynamis, waar hij werkte als Research Manager, een vergelijkbare functie als hij op dit moment bekleed bij Colliers International. Daarvoor heeft Frank ervaring opgedaan bij het Economisch Instituut voor de Bouw, waar hij werkte als onderzoeker op de kantorenmarkt en woningmarkt. Hier was hij hoofdzakelijk bezig met het uitvoeren van beleidsonderzoek voor publieke en private partijen. 

View expert