Ga naar de hoofdinhoud Ga naar voettekst

Ons bestel- en bezorggedrag is niet langer houdbaar

woonkamer vol met online bestellingen in dozen

Door de coronacrisis maken we een nog grotere sprong naar online winkelen dan verwacht. Uit ons nieuwste winkelonderzoek blijkt dat ruim een derde van de Nederlanders van plan is meer producten online te gaan bestellen. De internetomzet van detailhandel was in de maanden april, mei en juni van dit jaar bijna 55% hoger dan de periode een jaar eerder. Ons versneld veranderende koopgedrag maakt de logistieke uitdagingen in steden nog groter. Zo bezorgde PostNL afgelopen kwartaal bijna 25% meer pakketten.

Niet alleen moeten onze pakketjes liefst vandaag of morgen al in huis zijn, we sturen ook nog eens ruim 13% retour. Volgens DPD zijn wij hiermee koploper in Europa. Een twijfelachtige eer. Ons bestelgedrag is niet houdbaar en wordt bovendien steeds minder wenselijk. Het is niet duurzaam en vormt een bedreiging voor de leefbare stad. Er zal in een stroomversnelling een pakket aan oplossingen moeten komen om de negatieve effecten van pakketbezorging in te dammen en de klimaatdoelstellingen te halen.

Ophaallocaties als alternatief voor thuisbezorging
Tijdens de intelligente lockdown konden we vaak zelf onze pakketjes aannemen. Het wegennetwerk was door het thuiswerken beperkt belast. Ideale omstandigheden voor pakketbezorgers. Toch konden ze de piekdrukte niet aan. Nu de consument minder thuis is maar toch meer online blijft bestellen, wordt de druk op het logistieke vervoersnetwerk nog groter. 

Ophaallocaties als alternatief voor thuisbezorging worden vaak als een deel van de oplossing genoemd. Daar wordt aan gewerkt. Alle pakketbezorgers hebben een eigen netwerk van servicepunten en een deel heeft ook eigen pakketkluizen. Het aantal servicepunten van pakketvervoerders steeg vorig jaar met bijna 12% naar 9.584. Toch kiest circa vier op de vijf consumenten in eerste instantie voor bezorging aan huis. Voor een kwart van de Nederlanders geldt dat er geen alternatief voor thuisbezorging op loopafstand voor handen is. 

Afkijken bij Singapore
Waarom zelf het wiel uitvinden als andere landen al eerder tegen dezelfde problematiek aanliepen en veelvuldig onderzoek hebben gedaan? In Singapore wordt hard gewerkt aan een dekkend netwerk van pakketkluizen. De kluizen worden onder andere geplaatst in appartementencomplexen en op metrostations. Dit jaar moeten er duizend locaties zijn die toegankelijk zijn voor álle logistieke spelers en e-commerce platforms. Ze zijn dus neutraal. Zo kunnen vervoersstromen gebundeld worden. 

Een pilotfase toonde aan dat een chauffeur in staat was om tot 250 pakketten per dag af te leveren bij de kluizen. Dat is vier keer zoveel als levering tot aan de deur. Met een betere dekking wordt dit 550 tot 600 pakketten per dag. In Singapore leven 5,7 miljoen mensen op een grondoppervlak zo groot als de helft van de provincie Utrecht. In Nederland hebben we meer dunner bevolkte gebieden en minder hoogbouw, maar in de steden kan veel bereikt worden met neutrale pakketkluizen. Singapore is een geweldig voorbeeld om bij af te kijken.

Call-for-action is luider dan ooit
Verschillende gemeenten en andere partijen als vervoerders en verladers sloten zich de afgelopen jaren aan bij de Green Deal Zero Emission Stadslogistiek met als gezamenlijk doel dat in 2025 stadskernen emissievrij beleverd worden. Ondanks dat de tijd dringt wordt op dit moment gekeken naar een overgangsregeling waarbij zero-emissie stadslogistiek voor zwaar verkeer wordt opgeschoven naar 2030, omdat het door bijvoorbeeld brancheorganisaties als onhaalbaar wordt gezien al vóór 2025 geschikte elektrische vrachtwagens op grote schaal te kunnen produceren en verkopen. Wel komt uit diverse onderzoeken naar voren dat elektrische vrachtwagens op korte termijn goedkoper worden en daarmee het kantelpunt met de kosten voor vrachtwagens op dieselbrandstof naar verwachting bereikt wordt vóór 2030.

Gekeken naar waar we in 2020 staan, lijkt CO²-neutraal bevoorraden met grotere voertuigen inderdaad nog een grote uitdaging. Streven naar het hoogst haalbare is van enorm belang. Emissievrij pakketten bezorgen in de ‘last mile’ is een grote stap vooruit. De doelstelling van een groot aantal gemeenten om alleen schone bestelbussen toe te laten in de stad vanaf 2025 is heel bepalend. Daarmee moeten ook de opslaglocaties de stad uit en in hubs geconcentreerd worden buiten de stad. 2025 lijkt dichtbij, maar is nog ver weg in de stroomversnelling van e-commerce waarin we nu zijn beland. Er moet direct creatiever en efficiënter worden omgegaan met bevoorrading tot we volledig emissievrij zijn.

Winst halen uit efficiëntie en samenwerking
De oplossing ligt niet bij één partij, maar bij ons allemaal. Het is een totaalpakket, dat actie vraagt van:

1. Retailers en e-commerce platforms
Er zijn nog webwinkels waar je niet kunt kiezen voor bezorging bij een ophaallocatie. De ophaallocatie moet juist de standaardoptie worden. Dan is er het retourbeleid. Het moet de consument wat gaan kosten om producten terug te sturen. Als dat de nieuwe norm is, word je daar als retailer niet op afgerekend. Het scheelt zelfs in de kosten. Binnen de huidige marktwerking lijkt dit nog ondenkbaar, maar maatregelen zijn uiteindelijk noodzaak.

2. Pakketbezorgers
PostNL is gestopt met een tweede bezorgpoging aan huis. Dat moet de norm worden voor alle bezorgers. Ook dat scheelt in de kosten. Daartegenover staat dat de eerste bezorgpoging beter gestuurd moet kunnen worden door de consument om de slagingskans te vergroten. Meer samenwerking in plaats van concurrentie is daarnaast wenselijk. Alle partijen die los van elkaar de beste service voor de laagste prijs willen bieden is niet houdbaar. Neutrale pakketkluizen, zoals in Singapore, zijn een belangrijke stap voorwaarts. Tot slot moet er bezorgd worden met elektrische voertuigen of fietsen vanaf hubs aan de stadsranden.

3. De logistieke sector
Verladers en transporteurs moeten meer lading bundelen om vervoersstromen efficiënter te maken en dit datagedreven plannen. Dit is stap één, waarna in de toekomst emissievrije voertuigen een grote bijdrage aan de CO²-reductie zullen leveren.

4. De vastgoedsector
Bezorgbedrijven investeren voortdurend in hun distributienetwerk. Er zijn steeds meer distributiecentra nodig en geavanceerde systemen om meer pakketten te kunnen verwerken. Deze centra komen vooral aan de randen van en tussen stedelijke gebieden. Dat betekent ook al jaren bouwen in het groen, met de welbekende discussie over ‘verdozing’ tot gevolg. Het in gebruik nemen van locaties op al bestaande bedrijventerreinen aan de randen van steden heeft de voorkeur. Het voordeel van deze locaties is dat ze al als bedrijfslocatie bestemd zijn, dat ze vaak goed bereikbaar zijn en dat er veel arbeidspotentieel in de omgeving is. Bestaande gebouwen upgraden is het ideaalbeeld maar ook sloop/nieuwbouw op een brownfield is een betere optie dan een nieuwe bedrijfslocatie. Om toekomstbestendige gebouwen te ontwikkelen moet de vastgoedsector de bouwmaatstaven onder de loep nemen. Er is steeds meer behoefte aan gebouwen geschikt voor geautomatiseerde opslag en ‘order pick’. Dit vereist andere afmetingen en indelingen. 

5. De overheid 
Om het aantal vervoersbewegingen in de stedelijke gebieden te beperken moeten er meer toegankelijke servicepunten en pakketkluizen komen zowel dichtbij huis als bij werk. Dit kan zijn op locaties in woon-werkstromen zoals P+R locaties, parkeergarages of stations. Maar ook in kantoren, (leegstaande) winkels of locaties dichtbij huis zoals in buurtwinkelcentra. Deze locaties kunnen bevoorraad worden vanuit hubs aan de randen van steden en brownfields zijn hier de uitgelezen locaties voor. Nu een bedrijf als Picnic bijvoorbeeld snel groeit moeten zij vanuit voldoende locaties kunnen bezorgen om niet in de knel te komen met de actieradius van de elektrische voertuigjes. Om de vastgoedsector te laten ontwikkelen op bestaande locaties moet de overheid hand in hand samenwerken met private partijen. Hierbij is flexibiliteit en snelle doorlooptijd van groot belang.

Ondanks dat we in Nederland zo veel mogelijk onafhankelijk kunnen handelen, is regulering soms noodzakelijk. Harde maatregelen die niet populair zullen zijn kunnen bijvoorbeeld accijnzen zijn op niet-emissievrije bezorging aan huis. Door samenwerking en oplossingsgericht denken moeten we een heel eind komen in het terugbrengen van de CO²-uitstoot en het niet verder laten ‘verdozen’ van het landschap door gebruik van green fields.

6. De consument
Tot slot ligt een belangrijk deel van de oplossing bij onszelf. Is het nodig om dat ene product online te bestellen of zit er een winkel in de buurt? Kan het alleen online, zijn er dan alternatieven voor thuisbezorging mogelijk? We moeten af van het idee dat comfort en gemak áltijd de norm zijn. Of in elk geval dat dat zonder prijs komt.

De tijd dringt
Zelfs al wordt alles met elektrische voertuigen bezorgd, dan nog zet dat de leefbaarheid van de stad onder druk. We moeten het probleem bij de wortel aanpakken: het veranderen van ons bestel- en bezorggedrag. Dat is niet makkelijk en kost tijd. Met bovenstaand totaalpakket kunnen we in elk geval een start maken.

 

Related Experts

Bart Oerlemans

Head of Industrial & Logistics Capital Markets

Amsterdam

With more than 10 years of experience in the Dutch Industrial & Real Estate business Bart uses his local expertise, large national and international network and industry knowledge to meet and exceed the needs of his clients. He co-leads a team of more than 10 who are involved in all aspects of the Industrial & Logistics field from Agency to Investments to Valuations, to ensure his clients buy and sell the best investments in the Industrial & Logistic market.

 

Bart is a member of the Industrial & Logistic team for the EMEA region. He is also active on national and international real estate fairs as EXPO REAL in  Munich, MIPIM in Cannes and Provada in Amsterdam every year. 

View expert

Maud van Vlerken

Real Estate Advisor Industrial & Logistics

Eindhoven

In november 2013 ben ik begonnen als Junior Valuer bij Colliers Eindhoven, na het afronden van een MSc. in stadsgeografie en een BBA in vastgoed. In januari 2016 werd ik onderdeel van het Research & Consultancy team van Colliers in Amsterdam. In deze rol was ik verantwoordelijk voor research consultancy binnen het Dutch Industrial & Logistics team (sinds 2017) en het Dutch Healthcare team (sinds 2018). Sinds januari 2021 maak ik deel uit van het team van Agency Industrial & Logistics om te adviseren in het verhuur/aanhuur/koopproces en dit van a tot z te begeleiden. In deze adviserende rol breng ik mijn uitgebreide onderzoekservaring mee.

Van 2018 tot en met 2020 was ik lid van de Colliers Young Sounding Board. Dit interne adviesorgaan voor talenten tot 35 jaar adviseert het bestuur bij de bedrijfsstrategie. Daarnaast heb ik het Colliers Competence Talent Program 2019-2020 afgerond.

View expert