Ga naar de hoofdinhoud Ga naar voettekst

Brexit: stilte voor de storm?


Vorige week zondag hadden we te maken met de eerste storm van 2020. Veel schade, vluchten die geannuleerd werden en gestrande treinen. Toch was Ciara niet de eerste storm die voor dit jaar wordt verwacht. Al sinds 23 juni 2016, toen het Verenigd Koninkrijk voor de Brexit stemde, borrelt het aan de overkant van de Noordzee en verwachten we een hoos aan bedrijven die door de onzekerheid voor het vasteland zouden kiezen.

Tot nu toe blijkt het een briesje te zijn. Natuurlijk heeft het European Medicines Agency (EMA) gekozen voor Amsterdam en hebben enkele Japanse banken en verzekeraars, media- en IT-bedrijven Nederland nu als basis in Europa. Volgens de laatste cijfers van de NFIA gaat het om een kleine 140 bedrijven. Goed voor zo’n 4.200 arbeidsplaatsen ofwel een kantorenvraag van 60.000 tot 80.000 m². Dit zijn twee tot drie kantoorgebouwen op de Zuidas. Eén daarvan, het EMA, staat er al. Dit zijn niet direct de aantallen waarvan we oorspronkelijk gedroomd hebben. 

Dependance
Bedrijven die nu de overstap maken, doen dit vooral om een vergunning te krijgen. Zij openen een dependance om de activiteiten binnen de EU veilig te stellen. Daarmee maken ze niet daadwerkelijk een overstap, maar blijven bijna volledig genesteld in het grote zakencentrum van London. Neem als voorbeeld Bloomberg. Deze overstap zorgde voor een groei van het aantal fte’s van tien. De rest van de medewerkers (4.000 fte) blijven lekker werken in het, in 2017 opgeleverde, meest duurzame kantoorgebouw van de wereld.

Niet over één nacht ijs
Zit er dan helemaal niks in het vat? Zeker wel. Bedrijven gelieerd aan het EMA kijken met grote interesse naar ons land, maar zien ook in dat een oversteek niet over één nacht ijs gaat. Vaak zitten deze bedrijven vast aan een huurcontract van tien tot twintig jaar. Iets wat in Londen erg gebruikelijk was. Ik schrijf 'was', omdat steeds meer bedrijven daar inmiddels kiezen voor een huurcontract van vijf jaar. En dat geeft de burger moed. Schijnbaar laten bedrijven de onzekerheid rondom de Brexit en het handelsakkoord terugkomen in de looptijd van hun contracten. Bevalt het ze, dan blijven ze. Zo niet, dan vertrekken ze zo snel mogelijk.

Brexit-storm
De vraag is nu of wij daar als land wel klaar voor zijn. In Amsterdam is al jaren sprake van frictieleegstand op de kantorenmarkt om nog maar niet te spreken over de drukte in de stad zelf of de lastige woningmarktomstandigheden. Ook in Utrecht, Den Haag en Eindhoven daalt de kantorenleegstand in rap tempo en is er nauwelijks plek. Alleen Rotterdam lijkt op het eerste oog plek te hebben voor nieuwe bedrijven. Gelukkig staan er wel nieuwbouwprojecten op de planning, al zijn de opleverdata wat laat: vanaf 2022. Nu maar hopen dat de echte Brexit-storm nog even op zich laat wachten en dat de onderhandelingen over het handelsverdrag wat moeizamer gaan. Dan hebben we straks gelukkig ook nog plek voor deze economische storm, voordat deze aan ons landje voorbij waait.